Havens in zicht met nauticams

Door Dirk van der Meulen
(ook te lezen in de Binnenvaartkrant van 15 augustus 2006)

Google toont 151 miljoen vindplaatsen van het woord 'webcam'. Zoekmachine-advertenties proberen je wel een bepaalde kant op te duwen, maar als je daar omheen klikt kom je toch ook juweeltjes van webcams tegen die puur gericht zijn op de waterkant of de scheepvaart.

Nautische webcams, oftewel nauticams, geven een beeld van de actuele situatie in havens, sluizen en langs vaarwegen. Hoe is het weer daar, is het er druk, varen of liggen er schepen, wordt er geschut of lading overgeslagen, zijn er misschien ligplaatsen vrij? Op cruiseschepen kom je ook webcams tegen, en je kunt je situaties voorstellen waarin je mee kunt kijken met de camera's van sluis- of brugwachters.

Nauticam
'Nauticam'. Het woord leek jaren geleden op VAART! uitgevonden. Google kent het inmiddels 1620 maal, zij het ook in andere, oudere betekenissen. Inclusief een verwijzing naar het uit 1634 daterende Latijnse gedicht 'In Artem Nauticam' van Elia Herckmans. Dat is geen lofzang op de nautische webcam, maar op de zeevarenden van die tijd. Nieuwere verwijzingen hebben vaak wel betrekking op de verzameling nautische webcams die te vinden is op www.vaart.nl/nautisch/nauticams.htm.

De webpagina laat van elke vermelde nauticam een - bij voorkeur actueel - plaatje zien. Het begint met Nederlandse en Europese nauticams, en op een volgende pagina de Amerikaanse. Regelmatige bezoekers liepen al langer aan tegen plaatjes die het niet meer doen. Bij een overzicht van gewone links valt een gebroken link niet meteen op, maar bij zo'n plaatjespagina zie je direct de gevolgen. Een kwestie van achterstallig onderhoud.

Camera's die 24 uur per dag in weer en wind beelden doorgeven, scheiden er een keer mee uit. Of bij een verbouwing van de site worden ze elders geparkeerd, onvindbaar met de aangeklikte link. Voor deze aflevering van Het Web lopen we ze allemaal een keer langs, repareren wat mogelijk is en vullen de verzameling aan met suggesties van lezers.

Vakantie-eiland Vlieland
Op vakantie-eiland Vlieland is het mis met de webcams van de werkhaven (uit de lucht) en Posthuys (website in reconstructie). Een alternatief vinden we in de VVV-webcam die overdag om het kwartier snapshots maakt van de aanlegsteiger van de veerboot. Lang wachten, helemaal als er geen boot aan de steiger ligt. De plaatjes zijn genummerd en daardoor alleen op de VVV-site zelf terug te vinden, waar ze overigens van eerdere uren worden bewaard.

Een andere camera op Vlieland stuurt met grote regelmaat plaatjes van de jachthaven naar ww.com, een gastvrije website met meer dan 500 aangesloten websites wereldwijd. Daar zie je mensen langslopen en jachten uitvaren. Op buureiland Terschelling geeft de webcam van de VVV ieder uur een nieuw overzicht van de haven van West Terschelling, met zicht op de aanleggende vissers en schepen van de bruine vloot.

In Den Helder heeft de Coöperatie (CIV) een webcam met streaming video gericht op de haven. Vlaggen wapperen en er lopen mensen aan dek van een viskotter. Je mag het zelfs een luxe webcam noemen, want hij is rondom te besturen door de gebruiker van dat moment (graag niet allemaal tegelijk!).

Van de Kop van Noord-Holland zakken we af naar Amsterdam, waar het Gemeentelijk Havenbedrijf er liefst drie heeft op de website: de invaart van Ijmuiden, het IJ achter het Centraal Station en de werkzaamheden aan de Noord-Zuid metrolijn. De webcams verschijnen in pop-up schermpjes met een helder aanduiding van de camerapositie. Van een andere camera ergens in het Oostelijk havengebied is al jaren alleen het actuele plaatje te achterhalen, informatie ontbreekt, het lijkt een beeld vanaf een balkon op het Java-eiland.

Wilhelminakade
De camera van restaurant Zeezicht naast de pier van Scheveningen was altijd een mooie graadmeter voor de strandbeleving in Nederland. Zuidelijker, in de haven van Rotterdam, is met Hanno de webcam op de ladende en lossende zeeschepen aan pier 6 verdwenen. En waar is de instelbare breedbeeldcamera-met-zoomfunctie op het dak van de Fortisbank gebleven? De Botlek-camera's van het Havenbedrijf Rotterdam zijn ook al lange tijd niet meer in beeld.

De niet meer grootste zeehaven ter wereld laat het qua webcams lelijk afweten. Fotograaf Paul Martens is een uitzondering met zijn webcam gericht op de Willemsbrug, en op de Wilhelminakade wanneer er een cruiseschip ligt afgemeerd, zoals laatst de Queen Elisabeth 2. Alphatron laat de webcam richting Brienenoordbrug kijken naar de scheepvaart. Zeewaarts houdt Koninklijke Dirkzwager zicht op alle schepen die bij Maassluis de Nieuwe Waterweg bevaren. De webcam van het Nationaal Sleepvaartmuseum kijkt langs de kop van de Furie naar passanten in de haven van Maassluis.

Dolderman webcam
In Dordrecht is de webcam van Bureau Voorlichting Binnenvaart 'door een technische storing tijdelijk buiten gebruik'. De vlaggen aan de Schuttevaer-mast en de binnenvaart op de Beneden-Merwede zijn al geruime tijd niet meer te zien. De Dolderman webcam houdt wel vol, met elke 15 seconden een verse opname. Een tanker aan de afbouwkade vult de onderkant van het camerabeeld, af en toe vaart er iets voorbij. In Antwerpen houdt de webcam van de Hogere Zeevaartschool al vroeg vakantie; het (nachtelijk) beeld staat sinds eind april stil. Vanwege vakantie blijft klikken naar de webcam in een simulatorruimte van het Zwolse Deltioncollege voorlopig vruchteloos.

Veldman Yacht Charters in Sneek heeft in de vakantietijd alle schepen verhuurd. Er ligt er niet één meer aan de steiger. Het gebruikte webcam-systeem biedt de kijker veel mogelijkheden: besturing, beeldresolutie, helderheid en beeldkwaliteit instellen.

De mooiste binnenvaartbeelden komen sinds jaren van de sluis Fankel aan de Moezel. Drie webcams zorgen voor beelden van boven en beneden de sluis en van de sluiskolk zelf. Schepen zijn goed herkenbaar, je ziet ze in- en uitvaren, met af en toe de neiging om terug te zwaaien... Net zo'n fraai trio webcams is gericht op de zeesluizen van Kiel-Holtenau in Nord-Ostseekanaal.

Mooie Rijnbeelden geeft de webcam van hotel Bellevue in Boppard. De Anrheiner webcam van WDR Keulen werkt als een Rijnpegel: bij hoog water zie je de kade onderlopen. De pagina VAART!Nauticams heeft nog meer webcams op de korrel.